To, co czytasz, nie może zastąpić profesjonalnej porady więc jeśli masz wątpliwości, idź do specjalisty – zacznij od psychologa, który może pokierować Cię dalej.
Czy można uzależnić się od wszystkiego?
Uzależnienie to coś innego niż zależność. Wszyscy jesteśmy zależni np. od jedzenia, relacji, bo potrzebujemy ich, aby przeżyć. Brak kontaktu społecznego i długotrwała samotność mogą prowadzić do spadku nastroju, zwiększa ryzyko depresji i chorób serca.
Uzależnienie może powstać, gdy tworzymy niezdrowe dla nas wzorce kontaktu (np. z jedzeniem słodyczy, które nie są konieczne, aby przetrwać) albo relacji, które nam nie służą (np. przeciążenie pracą).
W tym sensie uzależnić można się od wielu rzeczy:
Zakupów w sieci, przeglądania telefonu, seksu – i tu łatwo wyobrazić sobie niezdrowe wzorce.
Ale są mniej oczywiste uzależnienia, które w społeczeństwie postrzegane są pozytywnie, a wręcz jako cnota:
Uzależnienie od pracy, czytania książek, sportu, zbierania różnych rzeczy albo rozwijania się.
Kiedy to może być uzależnienie?
Gdy pojawia się przymus, głód powtarzania – często myślisz o danej czynności, wyobrażasz sobie ją, czekasz na nią tak bardzo, że wpływa na inne części twojego życia, zajmuje coraz więcej czasu i energii, a inne czynności są planowane wokół niej, życie zawęża się do tego obszaru i wokół niego kręci się wiele spraw, zainteresowań i znajomości.
Gdy tracisz kontrolę – trudno ci przestać choć próbujesz, ukrywasz to, co robisz (np. chowasz zakupy w szafie), stosujesz coraz większe dawki, aż do zaniedbywania i szkody w innych obszarach życia, np. zdrowia, wyglądu, długów.
Pojawiają się też zmiany nastroju oraz objawy odstawienia, gdy próbujesz rezygnować z tej czynności oraz konflikty z bliskimi na temat problematycznej czynności.
Gdy masz poczucie winy albo lęk związane z podejmowaniem czynności – czujesz chwilową ulgę kosztem późniejszego cierpienia, gdy martwisz się jak to wpłynie na inne części życia (np. nadmierne wydatki).
To, w jakim świecie żyjemy, mocno sprzyja tworzeniu uzależnień – stymulowanie układu nagrody przez szybkie, łatwo dostępne przyjemności, szybką dopaminę. Prewencją uzależnień może być w pewnym stopniu skupianie uwagi na rzeczach wymagających wysiłku np. czytanie książek bez sprawdzania co chwilę powiadomień z telefonu, wyciszenie powiadomień. Jeśli widzisz u siebie niektóre z mechanizmów opisanych wyżej, skorzystaj z porady psychologa.
Jeśli nie chcesz przegapić artykułów i innych rekomendacji, zapisz się tutaj i odbierz swoje prezenty (4 kroki w konflikcie, Quiz na imprezę rodzinną, lista obowiązków do podziału i wiele innych).
